Luận án tiến sĩ bước đầu tìm hiểu ảnh hưởng của văn học pháp đối với văn học lãn

Đề tài có tính cấp thiết cao. Văn học lãng mạn 1930-1945 là cột mốc quan trọng. Nó đánh dấu quá trình hiện đại hóa văn học Việt Nam. Sự giao lưu, ảnh hưởng văn học là quy luật tất yếu. Việt Nam cần rút ra bài học về kế thừa tinh hoa nước ngoài. Đồng thời, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Điều này phù hợp với công cuộc đổi mới toàn diện đất nước. Nghiên cứu này có ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn. Nó góp phần nhận diện rõ hơn diện mạo văn học Việt Nam hiện đại.

Mục đích chính của luận án là tìm ra các dấu hiệu ảnh hưởng. Ảnh hưởng của văn học Pháp đối với văn học lãng mạn Việt Nam giai đoạn 1930-1945. Nhiệm vụ giới hạn trong việc khảo sát các dấu hiệu này. Luận án không đi sâu vào lịch sử văn học Pháp. Nghiên cứu kế thừa thành tựu của các học giả trước. Luận án mong muốn đóng góp nhỏ bé. Nó khẳng định vai trò của văn học Pháp, văn học Trung Quốc. Cùng với tinh hoa văn học viết, văn học dân gian Việt Nam. Kết hợp với trào lưu Duy tân. Tất cả đã thay đổi diện mạo văn học nước nhà. Góp phần định danh "Văn học Việt Nam hiện đại".

Việt Nam đầu thế kỷ XX trải qua nhiều thay đổi. Thực dân Pháp đô hộ. Xã hội Việt Nam chuyển mình sâu sắc. Giáo dục và văn hóa phương Tây du nhập. Chữ Quốc ngữ phát triển mạnh mẽ. Báo chí, xuất bản bùng nổ. Điều này tạo kênh truyền bá văn học Pháp. Giới trí thức Việt Nam tiếp cận văn hóa Pháp dễ dàng. Hoàn cảnh này hình thành tiền đề quan trọng. Nó thúc đẩy sự giao lưu văn học Pháp – Việt. Đây là một điều kiện khách quan không thể phủ nhận.

Một số trường phái văn học Pháp có ảnh hưởng mạnh mẽ. Đặc biệt là chủ nghĩa lãng mạn trong thơ ca Pháp thế kỷ XIX. Các nhà thơ Pháp mang đến cảm hứng mới. Chủ nghĩa tượng trưng trong thơ Pháp thế kỷ XIX cũng tác động sâu sắc. Nó gợi mở những cách biểu đạt mới. Các khuynh hướng và trường phái này cung cấp nền tảng. Chúng giúp các tác giả lãng mạn Việt Nam khám phá. Họ tìm kiếm những tiếng nói nghệ thuật riêng. Ảnh hưởng này không chỉ về nội dung mà còn về hình thức. Nó là yếu tố then chốt cho sự phát triển của thơ ca lãng mạn Việt Nam 1930-1945.

Thơ ca lãng mạn Việt Nam chứng kiến sự đổi mới về đề tài. Các nhà thơ say mê ngoại giới. Lòng yêu nước, cuộc sống trần thế được thể hiện. Nỗi cô đơn rợn ngợp của cá thể xuất hiện. Cá nhân đối diện không gian mênh mông, xa thẳm. Các con đường thoát ly của cái Tôi cá nhân cũng được khai thác. Tình yêu, quá khứ, tôn giáo, thế giới siêu hình là những lối thoát. Những chủ đề này mang dấu ấn sâu sắc của chủ nghĩa lãng mạn Pháp. Nó mở rộng phạm vi cảm xúc và tư tưởng trong thơ Việt.

Nghệ thuật biểu hiện trong thơ lãng mạn Việt Nam cũng đổi mới. Có những điểm tương đồng trong quan điểm nghệ thuật vị nghệ thuật. Điều này thấy ở các nhà lãng mạn Đông - Tây. Ảnh hưởng đa dạng, phức tạp của nghệ thuật thơ Pháp rất rõ. Đặc biệt là ảnh hưởng của chủ nghĩa tượng trưng trong thơ Pháp. Nó góp phần tạo nên những thay đổi. Những đổi mới về hình thức và thể loại thơ. Ngôn ngữ thơ trở nên giàu hình ảnh, nhạc điệu. Cấu trúc câu thơ, cách gieo vần cũng có nhiều sáng tạo. Thơ Việt Nam trở nên hiện đại hơn.

Văn xuôi lãng mạn Việt Nam đổi mới nhiều đề tài. Sự đấu tranh chống lễ giáo phong kiến mạnh mẽ. Đấu tranh cho quyền sống, quyền tự do cá nhân được đề cao. Các cuộc cải cách xã hội mang màu sắc cải lương tư sản. Hình tượng người hiệp sĩ giang hồ xuất hiện. Người khách chinh phu mê man trong hành động. Cái Tôi của chủ nghĩa cá nhân cực đoan bộc lộ. Nó không chấp nhận lối sống trung bình, mờ nhạt. Những chủ đề này phản ánh sự tiếp thu tinh thần tự do từ văn học Pháp.

Về nghệ thuật, văn xuôi lãng mạn Việt Nam có nhiều sắc thái mới. Kết cấu cốt truyện và thể loại có sự đổi mới rõ rệt. Văn xuôi truyền thống Việt Nam sơ lược. Nay, miêu tả tâm lý nhân vật được chú trọng. Vẻ đẹp ngoại hình nhân vật cũng được khai thác sâu. Thiên nhiên được miêu tả cá thể hóa. Nó giàu màu sắc hội họa. Điều này khác biệt so với lối miêu tả ước lệ truyền thống. Các kỹ thuật này cho thấy ảnh hưởng của văn học phương Tây. Chúng nâng cao chất lượng nghệ thuật của văn xuôi Việt Nam.

Hàn Mặc Tử là một trong những thi sĩ tiêu biểu. Thơ ông mang nhiều dấu hiệu ảnh hưởng từ thơ Pháp. Đặc biệt là thơ tượng trưng thế kỷ XIX. Charles Baudelaire là một nguồn cảm hứng quan trọng. Cuộc đời và sự nghiệp thơ ca của Baudelaire có nhiều điểm tương đồng. Sự ảnh hưởng thể hiện qua cách sử dụng hình ảnh. Ngôn ngữ giàu tính biểu tượng. Sự ám ảnh về cái chết, cái đẹp siêu hình. Thơ Hàn Mặc Tử trở nên ma mị, huyền ảo. Nó mang đậm màu sắc của chủ nghĩa tượng trưng Pháp. Đây là một sự tiếp nhận có chọn lọc và sáng tạo.

Nguyễn Tuân là một nhà văn lớn của văn học Việt Nam. Ông cũng chịu ảnh hưởng từ văn học Pháp. André Gide là một tác giả có tác động lớn đến Nguyễn Tuân. Sơ lược tiểu sử và sự nghiệp của André Gide cho thấy những tư tưởng phù hợp. Ảnh hưởng của Gide đối với sáng tác Nguyễn Tuân trước 1945 rất đáng kể. Điều này thể hiện qua lối viết phóng túng. Việc khám phá cái Tôi cá nhân. Quan điểm về tự do, sự nổi loạn. Nguyễn Tuân đã tiếp thu và Việt hóa. Ông tạo nên phong cách độc đáo của mình. Ảnh hưởng này làm giàu thêm cho văn xuôi Việt Nam.