Luận án Tiến sĩ: Đặc điểm thạch học, tướng đá trầm tích Phú Quốc & triển vọng dầu khí

Phú Quốc nằm ở rìa thềm lục địa Đông Nam Á. Đảo có diện tích lớn. Đặc điểm địa chất Phú Quốc rất đa dạng. Các thành tạo địa chất từ Paleozoi đến Kainozoi đều có mặt. Trầm tích Kreta là phổ biến nhất. Vùng biển xung quanh đảo có tiềm năng tài nguyên khoáng sản đáng kể. Cần nghiên cứu chi tiết hơn về các thành tạo địa chất này. Sự hiểu biết sâu sắc về kiến tạo địa chất giúp định hướng công tác thăm dò hiệu quả.

Nhiều công trình đã khảo sát địa chất đảo Phú Quốc. Các nghiên cứu trước năm 1975 tập trung vào bản đồ địa chất tỷ lệ nhỏ. Giai đoạn sau 1975, phạm vi khảo sát mở rộng hơn. Các nhà khoa học đã cung cấp cái nhìn ban đầu về cấu trúc và thành phần đá. Luận án này kế thừa và phát triển từ các nghiên cứu đó. Các nghiên cứu gần đây tập trung vào đánh giá triển vọng dầu khí. Đây là bước tiến quan trọng trong việc khám phá tiềm năng của đảo.

Trầm tích Kreta bao gồm cuội kết, sạn kết, cát kết, bột kết và sét kết. Cuội kết và sạn kết có kích thước hạt thô. Thành phần chính là thạch anh, fenspat và mảnh đá. Đá bột kết và sét kết có hạt mịn hơn. Hàm lượng vật chất hữu cơ thay đổi. Cấu trúc đá phản ánh rõ rệt điều kiện lắng đọng. Các đặc điểm này giúp phân loại và hiểu rõ từng loại đá. Phân tích này là cơ sở để đánh giá khả năng sinh và chứa hydrocarbon.

Trầm tích Kreta có nguồn gốc lục nguyên. Chúng hình thành trong môi trường sông hồ hoặc ven biển. Quy luật phân bố địa phương thể hiện sự thay đổi môi trường. Các yếu tố kiến tạo kiểm soát sự phân bố này. Nguồn gốc vật liệu từ các khối nền cổ. Sự xói mòn và vận chuyển diễn ra mạnh mẽ. Điều này tạo nên sự đa dạng trong thành phần đá. Quy luật phân bố có ý nghĩa trong việc khoanh vùng các khu vực có triển vọng.

Diagenesis tác động mạnh mẽ đến đá trầm tích. Các quá trình xi măng hóa, hòa tan và nén ép xảy ra. Sự biến đổi thứ sinh làm thay đổi độ rỗng, độ thấm của đá. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiềm năng chứa dầu khí. Các nghiên cứu cho thấy sự hình thành của các khoáng vật thứ sinh. Chúng có thể lấp đầy không gian lỗ rỗng. Việc hiểu rõ diagenesis giúp dự đoán chất lượng đá chứa ở sâu hơn.

Tướng trầm tích là tập hợp các đặc điểm của đá. Chúng phản ánh điều kiện hình thành. Phân tích tướng dựa trên cấu tạo, thành phần và đặc điểm sinh vật. Các chỉ tiêu định lượng như độ hạt, độ chọn lọc được sử dụng. Phân tích tướng giúp nhận diện các môi trường trầm tích khác nhau. Đây là bước cơ bản trong tái tạo môi trường cổ. Việc này hỗ trợ đánh giá các đơn vị địa tầng.

Trầm tích Kreta được phân loại thành nhiều tướng. Mỗi tướng đặc trưng cho một môi trường cụ thể. Các tướng sông, hồ, đồng bằng triều và biển nông được xác định. Quy luật phân bố không gian và thời gian của các tướng được làm rõ. Sự chuyển đổi giữa các tướng cho thấy sự thay đổi môi trường lắng đọng. Phân loại này là cơ sở để xây dựng các mô hình địa tầng. Nó cũng giúp dự đoán sự phân bố của đá chứa và đá chắn.

Địa tầng phân tập giúp xác định chu kỳ trầm tích. Sự thay đổi mực nước biển ảnh hưởng đến quá trình phân tập. Hai đến ba chu kỳ trầm tích chính được nhận diện. Phân tích này hỗ trợ đánh giá tiềm năng dầu khí. Nó giúp hiểu rõ kiến trúc bể trầm tích. Các bề mặt địa tầng quan trọng được nhận diện. Chúng bao gồm các bề mặt bất chỉnh hợp và bề mặt tối đa ngập lụt. Các yếu tố này là chìa khóa để định vị các bẫy dầu khí tiềm năng.

Một số lớp sét kết và bột kết tuổi Kreta có tiềm năng sinh dầu khí. Hàm lượng vật chất hữu cơ (TOC) đạt mức nhất định. Mức độ trưởng thành nhiệt của vật chất hữu cơ được đánh giá. Các đá này có thể đã tạo ra hydrocarbon. Phân tích địa hóa các mẫu đá đã xác nhận điều này. Vị trí các đá sinh tiềm năng được khoanh vùng. Việc này là bước đầu quan trọng trong đánh giá hệ thống dầu khí.

Các lớp cát kết và sạn kết có thể là đá chứa hiệu quả. Độ rỗng và độ thấm là các yếu tố quan trọng. Quá trình biến đổi thứ sinh ảnh hưởng đến chất lượng đá chứa. Chất lượng đá chứa cần được đánh giá kỹ lưỡng. Các phương pháp phân tích thạch vật lý đã được sử dụng. Chúng giúp xác định các thông số lỗ rỗng, độ thấm. Các khu vực có đá chứa chất lượng tốt được nhận diện.

Các lớp sét kết dày và ổn định đóng vai trò đá chắn hiệu quả. Chúng ngăn chặn sự thoát di của hydrocarbon. Sự hiện diện của đá chắn là cần thiết cho tích tụ dầu khí. Cấu trúc địa chất tạo ra các bẫy dầu khí. Tổng hợp các yếu tố đá sinh, đá chứa, đá chắn. Cùng với cấu trúc địa chất, chúng định hình hệ thống dầu khí. Việc này giúp xác định các vị trí bẫy dầu khí tiềm năng trên đảo Phú Quốc.